Kedilerde Şeker Hastalığı (Diyabet) Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

3
2165

Diyabet, şeker hastalığı olarak bilinen, vücudun insülin hormonuna uygun şekilde üretememesi veya tepki gösterememesi durumudur. Bu durum, kanda şeker glukozunun yükselmesine neden olur, ki bu vücudun ana enerji kaynağıdır.

İnsan vücudu gibi, kedinin vücudundaki hücreler de enerji için glukoz şeklinde şeker ihtiyacı duyar. Ancak, kanındaki glukozun hücrelere “kilidi açması” için pankreas tarafından üretilen hormon olan insülin gereklidir.

İnsülin, hücrelere yapışır ve glukozun emilmesi için doğru zamanı bildirir. Glukozu emerek, yağ depolarındaki hücreler, karaciğer ve kaslar hayati yakıt alırken kanın glukoz seviyelerini düşürür.

Tip I diyabetin sebebi insülin üretiminde azalmadır. Tip II diyabet ise vücuttaki hücrelerin insüline uygun şekilde tepki göstermemesi nedeniyle glukoz seviyelerinin yüksek olması durumudur.

Hem Tip I hem de Tip II diyabet durumlarında hücreler, kana glikoz ememeyecekleri için, kanda bol miktarda şeker olmasına rağmen hücrelere gerekli besin maddelerini sağlayamazlar.

Kedilerde en yaygın görülen diyabet türü Tip II’dir ve bir kedinin ömrü boyunca %0,2 ile %1 arasında bir oranda diyabet teşhisi konulması beklenir.

Kedilerde Diyabet Risk Faktörleri

Kedilerde diyabet gelişimi için belirlenen en önemli risk faktörleri obezite, artan yaş, fiziksel hareketsizlik, erkek cinsiyet ve diğer hastalıkları tedavi etmek için glukokortikoidlerin (steroidlerin) kullanımını içerir.

Bazı ülkelerde sarman kedilerinin diğer ırklara göre diyabet geliştirme riski daha yüksek görünse de, bu durum Türkiye de geçerli olmayabilir.

Obez kediler, ideal kilolu kedilere göre diyabet geliştirme olasılığının dört katı kadar daha fazla risk altındadır. Bu nedenle bir kedi sahibinin diyabet riskini azaltmak için yapabileceği en önemli şey, sağlıklı bir kiloyu korumak ve günlük oyun aracılığıyla fiziksel aktiviteyi teşvik etmektir.

Kedilerde Şeker Hastalığı Belirtileri

Sahipler tarafından evde fark edilen diyabetin iki en yaygın belirtisi iyi bir iştahla birlikte kilo kaybı ve artmış susuzluk ve idrara çıkma durumudur.

Kilo kaybı, evde fark edilebileceği gibi, rutin bir veteriner muayenesi sırasında da fark edilebilir. Tip I ve Tip II diyabetlerde vücuttaki hücreler, kandan glukoz ememeyerek enerji açlığına düşer.

İhtiyacı olan enerjiyi elde etmek için vücut, diğer kaynakları parçalayarak glukozlu hücrelere besin sağlar. Bu parçalanma, artmış iştahın yanı sıra kilo kaybına neden olur.

Aşırı susuzluk ve idrara çıkma, bir kedi için diyabeti işaret edebilir. Kanındaki yüksek şeker, böbreğin glukozu süzme yeteneğini aşabilir ve şekerin idrara geçmesine izin verir. Bu yüksek idrar glukoz konsantrasyonu, idrara fazla miktarda su çekerek artmış idrar hacmi, artmış idrar su kaybı, dehidrasyon eğilimi ve kompanse artmış susuzlukla sonuçlanabilir.

Kontrolsüz diyabetin nadir durumlarında kediler, arka bacaklardaki sinirlerde hasar görebilir, bu da arka bacaklarıyla “plantigrad” bir duruş sergiler (yere veya yakınına topuklarıyla yürüme veya durma). Bu acı verici değildir ve genellikle tedavi ile düzelir.

Kedilerde Şeker Hastalığı Teşhisi

Veteriner, bir kedinin kan ve idrarındaki glukoz seviyelerinin sürekli olarak yüksek olduğunu göstererek diabetes mellitus’u teşhis eder. Bu testler, tutarlı klinik belirtilerle birlikte diyabet teşhisine yol açar.

Veteriner klinikte yapılan tek bir kan glukozu ölçümü, tüm vakalarda diyabeti teşhis etmek için yeterli olmayabilir. Kediler, stres tepkisi olarak bilinen stres hiperglisemisine yanıt olarak kısa süreli bir kan glukozu yükselmesi geliştirebilirler.

Bu belirsiz durumlarda, früktosamin konsantrasyonu adı verilen bir laboratuvar testi faydalı olabilir. Bu test, bir kedinin son iki haftadaki kan glukoz konsantrasyonunun kabaca ortalamasını verir, bu nedenle stres hiperglisemisinden etkilenmez.

Veteriner, bir kedinin klinik belirtilerine katkıda bulunan başka hastalıkları elemek için diğer testleri de önerir, bu hastalıklar arasında idrar yolu enfeksiyonu, kronik böbrek hastalığı, pankreatit ve hipertiroidizm bulunabilir.

Kedilerde Şeker Hastalığı Tedavisi

Kedilerde diyabet yani şeker hastalığının tedavisinin başlıca hedefleri şunlardır:

  • Normal kan glukoz konsantrasyonlarını geri getirme,
  • Kilo kaybını durdurma veya kontrol etme,
  • Artmış susuzluk ve idrara çıkma belirtilerini durdurma veya minimize etme,
  • Tedaviye bağlı olarak düşük kan şekeri (hipoglisemi) riskini önleme.

Bu hedeflere ulaşmak için en iyi yol, bir kombinasyon olarak insülin ve diyet terapisidir.

İnsülin Tedavisi

Enjekte edilebilir insülin, diyabet tedavisinin temelini oluşturur. Tip II diyabetli kedilerde, insanlarda olduğu gibi kan şekerini azaltmak için kullanılan ağızdan alınan ilaçlar, genellikle etkili olmamıştır.

Kedilerde diyabet tedavisi için kullanılabilen çeşitli insülin hazırlıkları vardır, bunlara lente insülin (Vetsulin), ProZinc veya glargin insülin dahildir. Bu insülin türleri, maliyet, etki süresi ve konsantrasyon açısından farklılık gösterir, bu nedenle hangi insülinin kediniz için en uygun olduğunu belirlemek için veterinerinizle görüşmek önemlidir.

Ayrıca her insülin türünün belirli bir şırınga boyutu (U-100 veya U-40) olduğunu unutmamak önemlidir, bu nedenle bir kedi sahibi, kedinin insülini için uygun şırıngayı kullandığından emin olmalıdır.

İnsülin enjeksiyonları, deri altına (subkütan) yaklaşık her 12 saatte bir yapılır. Enjeksiyon yapmak zorlu gibi görünebilir, ancak çoğu sahip, evde bu enjeksiyonları oldukça kolay bir şekilde yapmayı öğrenebilir ve çok küçük iğne boyutu nedeniyle kediler genellikle bu enjeksiyonları çok iyi tolere eder.

İdeal olarak enjeksiyonlar arasında 12 saatlik bir süre olmalıdır, ancak ihtiyaç duyulduğunda enjeksiyon zamanlarını 1-2 saat kadar değiştirmek, genellikle bir kedinin tedavisini olumsuz etkilemez.

Diyet Tedavisi

Diyabetli kedilerde kan şekeri düzenlemesini iyileştirmek için düşük karbonhidrat içeren bir diyetin etkili olduğu gösterilmiştir. Hem ıslak hem de kuru gıda formlarında mevcut olan çeşitli reçeteli gıda seçenekleri vardır, ancak birçok kedi için yalnızca ıslak gıda ile beslenmek faydalı olabilir.

Diyabet teşhisi konulduğunda kilolu olan kediler için, veteriner gözetiminde kontrollü kilo kaybı, kan glukoz seviyeleri üzerinde daha iyi bir kontrol elde etmek için çok önemlidir.

Diyabetli kediler için yemek zamanlaması konusundaki en uygun yaklaşım tartışmalıdır. Birçok veteriner, insülin enjeksiyonunu takiben besleme yapmayı, kan şekeri seviyelerinde tehlikeli bir düşüşü önlemek için önerir.

Ancak diyabetli kedilerde öğünlerin zamanlamasının veya sıklığının, insülin kaynaklı hipoglisemiye karşı koruma sağlayıp sağlamadığına dair kesin bir kanıt bulunmamaktadır.

Düşük karbonhidratlı bir diyetle, özellikle daha uzun etki süreli bir insülin hazırlığı kullanılıyorsa, gün boyunca “otlayan” kedi tercih eden kediler için serbest seçenekli besleme kabul edilebilir olabilir.

Herhangi bir nedenle yemek verilmemesi gerekiyorsa, örneğin anestezi işlemi için, genellikle kedinin iyi glisemik kontrolü sağlamak için kullanılan insülin dozunun yarısı verilmesi önerilir, ancak dikkatli takip ve kontrol ile.

Kedinizin Şeker Hastalığının Takip ve Kontrolü

Diyabetli bir kedinin tedavisi için sahibi ve veteriner tarafından yakın takip ve kontrol, tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır. Düzenli izleme, her kedinin ideal insülin dozunu belirlemeye yardımcı olacak ve hipoglisemi veya kontrolsüz diyabet ve diyabet ketoasidozu gibi komplikasyonları önlemeye yardımcı olacaktır.

Ağırlık, su tüketimi ve iştahın düzenli değerlendirmeleri, tedavi hedeflerinin karşılandığını belirlemeye yardımcı olmak için kaydedilmelidir.

Kan glukoz eğrileri, tedavi sırasında kan şekerini düzenlemeyi izlemenin ideal yoludur. Bir kan glukoz eğrisi sırasında kedinin kan şekeri, insülin enjeksiyonunu almadan hemen önce kontrol edilir ve ardından gün boyunca her 1-4 saatte bir kontrol edilir.

Bu, ortalama kan glukozunun kabul edilebilir bir aralıkta olduğundan ve değerin gün boyunca tehlikeli düşük bir seviyeye düşmediğinden emin olmak için yardımcı olur. Bu değerlendirmeler, bir kedinin ilk kez diyabet teşhisi konulduğunda insülin dozunu belirlemede kullanılabilir, ancak diyabet daha iyi düzenlendiğinde bu değerlendirmeler daha seyrek olabilir.

Stabil bir kedi için bile, kan glukoz eğrileri her 3-4 ayda bir yapılmalıdır, çünkü zamanla insülin ihtiyaçları değişebilir.

Sonunda, birçok kedi sahibi, kan glukoz eğrilerini evde yapmayı öğrenebilir. Bu, birçok kedinin veteriner kliniğinde deneyimlediği stres hiperglisemisini ve iştahsızlığı önlemeye yardımcı olur ve bu nedenle daha doğru sonuçlar verir.

Kan, evde bir kulak damarından veya pati pedinden toplanabilir ve kedinin onayladığı bir veterinerde doğrulanmış bir kan glukoz monitöründe okunmalıdır. Alternatif olarak, bazı veterinerler evde kan şekeri konsantrasyonunu belirlemeye yardımcı olmak için birkaç dakikada bir kedinin kan şekerini kaydeden sürekli bir kan glukoz izleme sistemini kullanabilir.

Bu yaklaşım, tekrarlı iğne batmalarına gerek olmadan çok sayıda bilgi sağlayabilir, ancak tüm kediler uzun süre boyunca monitörü tolere etmeyebilir, bu nedenle bu herkes için uygun bir seçenek değildir. Kan glukoz okumalarını evde takip eden sahiplerin, kedinin insülin dozunu veterinerleriyle danışmadan değiştirmemeleri çok önemlidir.

Kan glukoz eğrisinin uygulanamadığı durumlarda, bir fruktozamin konsantrasyonu, tek bir kan örneği ile son iki haftanın kan şekeri kontrolünü groç bir şekilde belirlemek için kullanılabilir.

Bununla birlikte, bu, diyabetli bir kedinin izlenmesi için ideal bir yöntem değildir, çünkü sadece ortalama bir değeri ölçer ve gün boyunca kan şekeri yükseklikleri ve alçakları ölçme açısından genellikle daha önemlidir.

Çıkarım

Diyabet için bir tedavi yoktur, ancak evde yeterli yönetim ile iyi bir yaşam kalitesi prognozu iyidir. Diyabetin erken ve agresif tedavisi ile birçok kedi diyabet remisyonuna girebilir, yani insülin enjeksiyonları olmadan normal kan şekeri seviyelerini sürdürebilir.

Daha yaşlı kediler, önceki steroid ilaç alan kediler ve glargin insülinle tedavi edilen kedilerin diyabet remisyonuna daha fazla eğilimli oldukları gösterilmiştir, ancak en önemli faktör erken insülin tedavisine başlamak ve dikkatlice izlemektir.

Bir kedi, diyabet remisyonuna ilk altı ay içinde girmemişse, muhtemelen ömür boyu insülin enjeksiyonlarına ihtiyaç duyacaktır. Diyabet remisyonu sağlamış kediler, glukozu düşük tutmak için düşük karbonhidratlı bir diyetle beslenmeye ve yakın takibe devam etmelidir, çünkü bazıları sonunda tekrar insülin tedavisine ihtiyaç duyabilir.

İlginizi Çekebilir

1. Kedilerde şeker hastalığı nedir?

Kedilerde şeker hastalığı, vücudun yeterince insülin üretememesi veya insüline doğru yanıt verememesi durumudur. Bu durumda kanda yüksek seviyede glukoz birikir.

2. Kedilerde şeker hastalığının belirtileri nelerdir?

Kedilerde şeker hastalığı belirtileri arasında aşırı susama, sık idrara çıkma, kilo kaybı, iştah artışı veya azalması, zayıflık ve halsizlik yer alabilir.

3. Kedilerde şeker hastalığı risk faktörleri nelerdir?

Şeker hastalığı risk faktörleri arasında obezite, yaşlılık, cinsiyet (erkek kedilerde daha sık görülür), hareketsizlik ve genetik yatkınlık bulunmaktadır.

4. Kedilerde şeker hastalığı teşhisi nasıl konulur?

Veteriner, kedinin kandaki glukoz seviyelerini ölçerek ve belirtileri değerlendirerek şeker hastalığı teşhisi koyar. Bazı durumlarda fructosamine testi ve idrar analizi de kullanılabilir.

5. Kedilere insülin nasıl uygulanır?

Kedilere insülin genellikle deri altına enjekte edilir. Bu enjeksiyonlar, kedinin ihtiyacına göre günlük olarak belirli aralıklarla yapılır.

6. Kedilerde şeker hastalığı nasıl tedavi edilir?

Şeker hastalığı tedavisinde insülin enjeksiyonları ve düşük karbonhidratlı bir diyet önerilir. Kedinin kilosuna, yaşına ve genel sağlık durumuna göre özel bir tedavi planı oluşturulur.

7. Kedilerde şeker hastalığı geri dönebilir mi?

Evet, bazı kediler insülin tedavisinden sonra şeker hastalığı remisyonuna girebilir, ancak bu süreç her kedi için farklılık gösterir.

8. Kedilerde şeker hastalığını önlemenin yolları nelerdir?

Sağlıklı bir kiloyu korumak, dengeli bir diyet uygulamak, düzenli egzersiz sağlamak ve genetik yatkınlığı bilerek düzenli veteriner kontrollerine gitmek, şeker hastalığını önlemede önemlidir.

9. Kedilerde şeker hastalığı yaşam kalitesini nasıl etkiler?

Şeker hastalığı uygun şekilde yönetilirse, birçok kedi normal bir yaşam sürdürebilir. Ancak kontrolsüz şeker hastalığı, ciddi sağlık sorunlarına ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olabilir.

10. Kedilerde şeker hastalığıyla ilgili takip ve kontrol neden önemlidir?

Düzenli veteriner kontrolleri, kan glukoz eğrileri ve sahip tarafından yapılan evdeki takipler, şeker hastalığının etkili bir şekilde yönetilmesine ve komplikasyonların önlenmesine yardımcı olur.

Puanla!
[Toplam: 1 Ortalama: 5]

3 YORUMLAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here